Kars’ta 271 yıllık tabya bakımsızlık ve sahipsizlikten dolayı can çekişiyor.
Kars’ın savunmasında kullanılan ve halk arasında borazanlı tabya olarak da bilinen Karadağ Tabya, içler acısı durumda bulunuyor. Üzerinde dinleme borusu bulunan tek tabya özelliğine sahip olan Karadağ Tabya adeta ‘kurtarın’ beni diye haykırıyor.
Atatürk Mahallesi’nin üst kısmında bulunan birçok tabyadan bir tanesi olan Karadağ Tabya, her geçen gün biraz daha harabeye dönüyor. Yaz mevsimiyle birlikte hayvan sahipleri tarafından hayvan ağılı olarak kullanılan tabyanın gerekli tedbirler alınarak kent turizmine kazandırılması bekleniyor.
“Mazisi savaşlarla dolu”
1848-1853 tarihleri arasında Sultan Abdulmecit tarafından yaptırılan 250 kişilik Karadağ Tabyası’nın mazisi savaşlarla dolu, 1855 Osmanlı Rus Savaşı, 1877-1878 Osmanlı Rus Savaşı ve 1918-1920 Osmanlı Ermeni Savaşı’nda Kars’ın savunulmasında önemli etken olan Karadağ Tabyası’nın eski halinden eser kalmazken, adete duyarsız kalan yetkililerden uzanacak el bekliyor.
“Kars bünyesinde 46 tabyayı barındırıyor”
Bünyesinde yaklaşık 46 tabyayı barındıran Kars, tabyalar şehri olma özelliğiyle dikkat çekiyor. Kentte bulunan tabyaların birkaçı dışında tamamının atıl vaziyette olması ve çoğunluğunun harabeye dönmesi görenlerin yüreğini sızlatıyor. Türkiye’nin hiçbir şehrinde bu kadar tabyanın bir birini görecek şekilde yapılmadığını ifade eden vatandaşlar, “Başta İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü olmak üzere Koruma Kurulu ve diğer ilgili kuramların tarihi tabyalar için seferber olmalı. Yaz ayıyla birlikte tabyalar ahır olarak kullanılıyor. Tabyaların demir aksamları kesiliyor. Kimliği belirsiz kişilerin mekanı olmuş. Yetkililer neden buna sessiz kalıyor, tabyaları koruma altına almak çok mu zor” dediler.
“Karadağ Tabyası”
Kars’ta bulunan en büyük tabyalardan biridir. Arap ve İnönü Tabyaları ile birlikte bölgede çepeçevre savunma imkanı sağlamaktadır. Tabyada sığınak, Kışla binası, süvari hendeği, hendeği ateş altına alan mazgallar ve irtibat hendekleri mevcuttur. Tabyada Arap Baba olarak bilinen, Karadağ Muhafız ve Topçu Takım Komutanı M. Haşimi Kanevi’nin mezarı vardır. Tabya 20’nci Yüzyıl başlarında Ermeni hapishanesi olarak kullanılmıştır.
Karadağ Tabyası’nın en önemli özelliği ise düşmanın gece sızmasını önlemek için hiçbir tabyada olmayan bir sisteme sahip olmasıdır. Tabya’nın Kışla binasının tonoz kemerli çatısında dökümden yapılmış 100 santimetre çapında ve konik biçimli bir dinleme borusu bulunuyor.
